กำหนดการและรายละเอียด การประชุมวิชาการเพื่อเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ปี 2555

หลักการและเหตุผล

ผล กระทบจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนได้ทวีความ รุนแรงขึ้นและกำลังเข้าขั้นวิกฤต ดังจะเห็นได้จากสถิติการตรวจเลือดของเกษตรกรโดยสำนักโรคจากการประกอบอาชีพ และสิ่งแวดล้อม ซึ่งพบว่า เกษตรกรมีสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในร่างกายในระดับเสี่ยงและไม่ปลอดภัยใน สัดส่วนที่สูงขึ้นจากปี 2545  ที่ร้อยละ 29.41เป็นร้อยละ 38.52ในปี 2550 และที่สำคัญข้อมูลในปี 2554 ชี้ว่าสัดส่วนดังกล่าวมิได้ลดลงแต่ประการใดคืออยู่ที่ร้อยละ39 ในขณะที่แต่ละปีมีผู้ป่วยจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชประมาณ 200,000 – 400,000 ราย[1] นอกเหนือจากผลกระทบต่อเกษตรกรโดยตรง การตกค้างของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในอาหารได้เพิ่มความเสี่ยงต่อผู้บริโภคโดย เฉพาะกลุ่มรายได้ต่ำและผู้บริโภคในเมืองที่พึ่งพาอาหารปรุงสำเร็จและไม่ สามารถเข้าถึงผักและผลไม้ที่ปราศจากสารเคมี สะท้อนจากผลการสุ่มตรวจผักที่มีมาตรฐานรับรองจากกรมวิชาการเกษตรและห้างสรรพ สินค้า รวมถึงผักทั่วไปในตลาดสดและรถเร่ ที่พบสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในปริมาณมาก2 ความเสี่ยงเหล่า นี้กำลังส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวและก่อให้เกิดโรคเรื้อรังต่างๆ เช่น โรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรคพาร์คินสัน โดยเฉพาะโรคมะเร็ง ซึ่งได้กลายเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับหนึ่งของคนไทยแซงหน้าการเสียชีวิต จากโรคหัวใจ โรคเอดส์ และอุบัติเหตุ นับตั้งแต่ปี 2547 เป็นต้นมา แต่การนำเข้าสารเคมีกำจัดศัตรูพืชกลับมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นทุกปี โดยภายในระยะเวลา 10 กว่าปีที่ผ่านมา การนำเข้าได้เพิ่มขึ้นถึง 3 เท่าตัว และมีอัตราการใช้สารเคมีต่อหน่วยพื้นที่มากถึงร้อยละ 11 ต่อปี ส่งผลให้เกิดต้นทุนทางสิ่งแวดล้อมและสังคม รวมถึงรายจ่ายด้านสุขภาพ เป็นมูลค่ามากกว่า 14.5 พันล้านบาทต่อปี ต้นทุนผลกระทบภายนอกเหล่านี้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นร้อยละ 14 ต่อปีเช่นเดียวกัน3

สาเหตุสำคัญของปัญหาสุขภาพดังกล่าวเกิดขึ้น จากนโยบายการควบคุมสารเคมีกำจัดศัตรูพืชของประเทศที่ยังอ่อนแอ เช่น การอนุญาตให้บริษัทสารเคมีการเกษตรสามารถขึ้นทะเบียนวัตถุอันตรายในสูตร (formulation) เดียวกันได้หลายทะเบียน การขึ้นทะเบียนสารเคมีการเกษตรที่เป็นอันตรายร้ายแรงและเป็นสารก่อมะเร็งแม้ ว่าหลายประเทศทั่วโลกได้ห้ามใช้และจัดจำหน่ายแล้ว รวมทั้งมีการละเว้นภาษีนำเข้าสารเคมีกำจัดศัตรูพืช และการไร้ซึ่งมาตรการและกลไกเพื่อควบคุมการโฆษณาและการตลาดของบริษัทเคมี เกษตร เป็นต้น ทั้งๆที่กลไกการจัดการวัตถุอันตรายดังกล่าวส่งผลกระทบสำคัญต่อสุขภาพของ ประชาชนไทยและสิ่งแวดล้อมโดยรวมนอกจากนี้ ผู้บริโภคไทยยังตกอยู่ในฐานะของผู้ถูกกระทำจากการขาดทางเลือกในการบริโภค สินค้าการเกษตรที่ปลอดภัย และขาดโอกาสในการเข้ามีส่วนร่วมในการกำหนดแนวทาง มาตรการ นโยบายต่างๆ

ดังนั้น เครือข่ายจากภาควิชาการและภาคประชาสังคมจึงได้ร่วมกันจัดการประชุมวิชาการ เพื่อเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ประจำปี 2555 ขึ้น ภายใต้หัวข้อ “การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนเพื่อสังคมไทยที่ปลอดภัยจากสารเคมีกำจัดศัตรู พืช” เพื่อเผยแพร่ความรู้ทางวิชาการในประเด็นผลกระทบของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชต่อ ความปลอดภัยของสุขภาพและสิ่งแวดล้อม รวมถึงสถานการณ์ปัญหาที่เกี่ยวข้อง นำไปสู่การสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในการติดตามนโยบายและเฝ้าระวังภัยจากสาร เคมีทางการเกษตร และพัฒนาองค์ความรู้ที่จะทำให้ระบบเกษตรและอาหารของไทยปลอดภัยและยั่งยืน

 

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนนโยบายการควบคุมสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
  2. เพื่อเป็นเวทีในการนำเสนอผลงานทางวิชาการ บทเรียนและประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับปัญหาและทางออกของสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
  3. เพื่อสร้างความร่วมมือและประสานงานขององค์กร หน่วยงาน ภาคีเครือข่ายต่างๆและผู้ที่สนใจ

 

กลุ่มเป้าหมาย

ผู้เข้าร่วมงานประมาณ 250 คน ประกอบด้วย

  1. นักวิชาการ นักวิจัย คณาจารย์ และบุคลากรมหาวิทยาลัย จำนวน 50 คน
  2. ผู้ แทนจากหน่วยงานภาครัฐที่ทำหน้าที่กำหนดหรือกำกับนโยบายด้านการจัดการวัตถุ อันตรายทางการเกษตรหรือองค์กรที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงอุตสาหกรรม จำนวน 40 คน
  3. ผู้แทนจากภาคธุรกิจ จำนวน 20 คน
  4. ผู้แทนจากองค์กรสาธาณะประโยชน์ จำนวน 20 คน
  5. ผู้แทนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 20 คน
  6. เครือข่ายเกษตรกร จำนวน 50 คน
  7. ผู้สนใจทั่วไป จำนวน 40 คน
  8. สื่อมวลชน จำนวน 10 คน

 

 

กำหนดการ

วันพฤหัสบดีที่ 15 พฤศจิกายน 2555

เวลา

กิจกรรม

08.00 – 09.00 น.

ลงทะเบียน

09.00 – 09.15 น.

กล่าวเปิดและชี้แจงวัตถุประสงค์การประชุม
โดย ดร.วิลาสินี อดุลยานนท์ ผู้อำนวยการสำนักรณรงค์สื่อสารสังคม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ

09.15 – 09.55 น.

ปาฐกถานำ : สถานการณ์ความมั่นคงและความปลอดภัยด้านอาหาร

โดย ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.ไกรสิทธิ์ ตันติศิรินทร์ ผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการอาหารแห่งชาติ

09.55 – 10.15 น.

ฉายคลิปที่ชนะการประกวดจากโครงการ "ฆ่าแมลง ฆ่าคน" และมอบรางวัล

10.15 – 10.30 น.

พักรับประทานอาหารว่าง

10.30 – 10.50 น.

วีดีโอนำเสนอสถานการณ์ปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ปี 2555

10.50 - 12.30 น.

นำเสนอผลงานวิจัยและข้อเสนอแนะจากการศึกษา

  • ต้นทุนผลกระทบภายนอกทางเศรษฐศาสตร์ของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในประเทศไทย

โดย รศ.ดร.สุวรรณา ประณีตวตกุล คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

  • ความเสี่ยงของเกษตรกรและประชาชนที่ได้รับพิษจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

โดย นพ.พิบูล อิสสระพันธุ์ รองผู้อำนวยการสำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข

  • สารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในอาหารท้องถิ่น

โดย ดร.สุภาพร ใจการุณ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

  • ผลกระทบของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในนาข้าว

โดย คุณสุกัญญา อรัญมิตร  นักกีฏวิทยาปฏิบัติการ กรมการข้าว

  • สารเคมีกำจัดศัตรูพืชชนิดใหม่ในรายการเฝ้าระวัง

โดย นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ดำเนินรายการ โดย ดร.กฤษฎา บุญชัย

12.30 -13.30 น.

พักรับประทานอาหาร

13.30 -16.00 น.

อภิปราย สถานการณ์ปัญหาและแนวทางการแก้ปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในพื้นที่:

4 กรณีศึกษา

  • การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในนาข้าวจังหวัดสุพรรณบุรีโดย คุณนิรินธน์ ประเสริฐสังข์
  • การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในพื้นที่ปลูกผักจังหวัดมหาสารคาม โดย คุณมาลี สุปันตี
  • การใช้งบภัยพิบัติเพื่อจัดซื้อสารเคมีกำจัดศัตรูพืช โดย คุณสุเมธ ปานจำลอง
  • การส่งเสริมการขายสารเคมีในพื้นที่จังหวัดนครสวรรค์ โดย คุณนพดล มั่นศักดิ์

ดำเนินรายการ โดย คุณอุบล อยู่หว้า

16.00 -16.30 น. แลกเปลี่ยนความคิดเห็น

 

 

วันศุกร์ที่ 16 พฤศจิกายน 2555

เวลา

กิจกรรม

9.00-12.00

อภิปราย: การมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนนโยบายสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

  • ผู้แทนกรมวิชาการเกษตร*
  • คุณวันทนา ศรีรัตนศักดิ์ นักกีฏวิทยาชำนาญการ กรมการข้าว
  • ผู้แทนสาธารณสุขจังหวัด*
  • ผู้แทนองค์การบริหารส่วนจังหวัด*
  • ดร.พีระยศ แข็งขัน  รองคณบดีคณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • คุณรังสรรค์ ปิ่นทอง ผู้อำนวยการสำนักจัดการกากของเสียและสารอันตราย กรมควบคุมมลพิษ
  • ดร.พัฒนพงส์ จาติเกตุ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • วิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ ผู้อำนวยการมูลนิธิชีววิถี

ดำเนินรายการ โดย รศ.ดร.จิราพร ลิ้มปานานนท์

12.00-12.30

แลกเปลี่ยนความคิดเห็น

12.30-13.30 รับประทานอาหาร
13.30-15.45

เสวนา: บทบาทผู้บริโภคในการสร้างความมั่นใจพืชผักและอาหารปลอดภัย

  • พ.ต.อ. พฤทธิพงษ์ ประยูรศิริ ผู้กำกับ 4 กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้บริโภค
  • คุณสารี อ๋องสมหวัง เลขาธิการมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค
  • คุณกิ่งกร นรินทรกุล ณ อยุธยา โครงการกินเปลี่ยนโลก
  • ดร.จรัญ ยะฝา  หัวหน้าห้องปฏิบัติการวิเคราะห์อนินทรีย์เคมี ฝ่ายมาตรวิทยาเคมีและชีวภาพ สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ
  • ผู้แทนสภาหอการค้าไทย*
  • คุณพอทิพย์ เพชรโปสี ผู้บริโภค

ดำเนินรายการโดย กรรณิการ์ กิจติเวชกุล

15.45-16.15 แลกเปลี่ยนความคิดเห็นและหารือแนวทางการขับเคลื่อนโดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน
16.15-16.30 สรุปการประชุม - นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์

 

 

วันเวลาและสถานที่จัดงาน

วันที่ 15-16 พฤศจิกายน 2555 ณ โรงแรม มิราเคิลแกรนด์ ดอนเมือง กรุงเทพฯ

ผู้จัดการประชุม

เครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (Thai-PAN : Thailand Pesticide Alert Network)

 

ผู้ประสานงาน

นางสาวปรกชล  อู๋ทรัพย์
ผู้ประสานงานเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช  มูลนิธิชีววิถี
125/356 ถนนรัตนาธิเบศร์ หมู่ 3 ตำบลไทรม้า อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี 11000
โทรศัพท์ 089-8955173, 02-9853838 โทรสาร 02-9853836


[1]ระบบรายงานผลทาง email ของโครงการเกษตรปลอดโรค ผู้บริโภคปลอดภัย โดยสำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม ปี 2554

2.ผลการสุ่มตรวจโดยนิตยสารฉลาดซื้อ ส่งวิเคราะห์ที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณะสุข, 2555

3.เอกสารประกอบการประชุมวิชาการเพื่อการเฝ้าระวังสารเคมีกำจัดศัตรูพืช, 2554

* กำลังติดต่อผู้แทนหน่วยงาน