กำหนดการและรายละเอียด การประชุมวิชาการเพื่อเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ปี 2557

หลักการและเหตุผล

                ปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชยังคงเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนทั้งในส่วนของเกษตรกร และผู้บริโภค ที่ผ่านมาได้มีการดำเนินงานจากหลายภาคส่วนในการส่งเสริมการลดการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช แต่ยังไม่มีแนวโน้มว่าปัญหาดังกล่าวจะลดลงแต่ประการใด

ประเทศไทย เป็นประเทศที่มีการนำเข้าสารเคมีกำจัดศัตรูพืชเป็นปริมาณมากและเพิ่มสูงขึ้นมาโดยตลอด สถิติของสำนักควบคุมพืชและวัสดุการเกษตรเมื่อปี 2555 พบว่ามีการนำเข้าสารเคมีเพื่อใช้ในการเกษตรจากต่างประเทศมากกว่า 134 ล้านกิโลกรัม และมีมูลค่าการนำเข้าประมาณ 19,357 ล้านบาท

                การนำเข้าสารเคมีดังกล่าวเข้ามาใช้ในการเกษตรส่งผลกระทบโดยตรงต่อทั้งเกษตรกรและผู้บริโภค จากสถิติการตรวจเลือดล่าสุดของสำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อมเมื่อปี 2555[1] พบว่าจากการตรวจเลือดเกษตรกร  จำนวน 152,846 คน พบเกษตรกรที่มีสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในร่างกายในระดับเสี่ยงและไม่ปลอดภัยในสัดส่วนที่สูงถึง 46,016 คน หรือคิดเป็นร้อยละ 30 ของจำนวนเกษตรกรทั้งหมด และยังพบว่า ประชาชนผู้บริโภคทั่วไปก็ได้รับผลกระทบจากการบริโภคผลิตผลที่ปนเปื้อนสารเคมีกำจัดศัตรูพืชด้วย โดยข้อมูลเมื่อปี 2554 พบว่ามีประชาชนทั่วไปถึงร้อยละ 36 ที่ตรวจพบว่ามีความเสี่ยงและไม่ปลอดภัย หรือมีความเสี่ยงสูงกว่าเกษตรกรจากการสำรวจในปีเดียวกันประมาณร้อยละ 4

                ปัญหาดังกล่าวนำไปสู่ปัญหาสุขภาพสำคัญหลายประการ เช่น ความเจ็บป่วยและการตายเนื่องจากการสัมผัสสารเคมี ก่อให้เกิดโรคมะเร็ง ปัญหาของระบบสืบพันธุ์ ฯลฯ ผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์เชื่อว่าสาเหตุจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้คนไทยต้องเสียชีวิตจากโรคมะเร็ง จนกลายเป็นสาเหตุหลักอันดับหนึ่งของการตายของคนไทยแซงหน้าสาเหตุการตายจากอุบัติเหตุ เอดส์ และอื่นๆ

สถานการณ์ปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในผัก

                จากการสุ่มตรวจผัก 7 ชนิดของเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช[2]เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2555 ซึ่งสุ่มตรวจผักในแหล่งจำหน่ายสำคัญ 3 กลุ่มคือ กลุ่มผักเฮาส์แบรนด์ที่ขายในห้างสมัยใหม่ ผักที่ขายในตลาดสดทั่วไป และผักจากรถเร่ พบว่าโดยเฉลี่ยมีสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในระดับที่สูงกว่ามาตรฐานของสหภาพยุโรปร้อยละ 40 โดยผักที่มีการพบสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างมี 6 ชนิด คือ กะหล่ำปลี คะน้า ถั่วฝักยาว ผักกาดขาว ผักชี และพริกจินดา มีเพียงผักบุ้งจีนเท่านั้นที่ไม่พบสารตกค้าง  

สาเหตุสำคัญของปัญหาต่างๆข้างต้น เกิดขึ้นจาก 1) นโยบายและกลไกการขึ้นทะเบียนสารเคมีกำจัดศัตรูพืช 2) ธรรมาภิบาลของบริษัทสารเคมี และผู้ประกอบการที่นำเข้า และจำหน่ายสารเคมีกำจัดศัตรูพืช และ 3) ความรู้ ความตระหนัก ความรับผิดชอบ และการมีส่วนร่วมของเกษตรกรและผู้บริโภค

ด้วยเหตุนี้ เครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (Thailand Pesticide Alert Network: Thai-PAN)ซึ่งได้ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2554 โดยความร่วมมือจากนักวิชาการด้านสาธารณสุข เกษตร เศรษฐศาสตร์ สิ่งแวดล้อม และนิติศาสตร์ จากหน่วยงานภาครัฐและสถาบันการศึกษา เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก และเครือข่ายผู้บริโภค จึงได้ร่วมกันจัดการประชุมวิชาการเพื่อเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ประจำปี 2557 ขึ้น ภายใต้หัวข้อ “สร้างสังคมไทยให้ปลอดภัยจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช” เพื่อเผยแพร่ความรู้ทางวิชาการในประเด็นผลกระทบของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชต่อความปลอดภัยของสุขภาพและสิ่งแวดล้อม รวมถึงสถานการณ์ปัญหาที่เกี่ยวข้อง นำไปสู่การสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในการติดตามนโยบายและเฝ้าระวังภัยจากสารเคมีทางการเกษตร และพัฒนาองค์ความรู้ที่จะทำให้ระบบเกษตรและอาหารของไทยปลอดภัยและยั่งยืน

 

วัตถุประสงค์

  1. เผยแพร่ข้อมูลและสถานการณ์สารเคมีกำจัดศัตรูพืชทั้งในระดับประเทศและระดับท้องถิ่น
  2. เป็นเวทีในการนำเสนอผลงานทางวิชาการ บทเรียนและประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องกับปัญหาและทางออกของสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
  3. นำเสนอแนวทางการปฏิรูปกลไกการขึ้นทะเบียนและควบคุมสารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่มีอันตรายร้ายแรง
  4. ส่งเสริมการมีส่วนร่วม สร้างความร่วมมือและประสานงานขององค์กร หน่วยงาน ภาคีเครือข่ายต่างๆและผู้ที่สนใจ

 

กลุ่มเป้าหมาย

ผู้เข้าร่วมงานประมาณ 400 คน ประกอบด้วย

  1. นักวิชาการ นักวิจัย คณาจารย์ และบุคลากรมหาวิทยาลัย จำนวน 60 คน
  2. ผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐที่ทำหน้าที่กำหนดหรือกำกับนโยบายด้านการจัดการวัตถุอันตรายทางการเกษตรหรือองค์กรที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงอุตสาหกรรม จำนวน 80 คน
  3. ผู้แทนจากภาคธุรกิจ จำนวน 30 คน
  4. ผู้แทนจากองค์กรสาธารณะประโยชน์ จำนวน 40 คน
  5. ผู้แทนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 50 คน
  6. เครือข่ายเกษตรกร จำนวน 60 คน
  7. ผู้สนใจทั่วไป จำนวน 60 คน
  8. สื่อมวลชน จำนวน 20 คน

รูปแบบและรายละเอียดกิจกรรม

เนื้อหาหลักของการจัดการประชุมวิชาการแบ่งเป็น 3 ประเด็นได้แก่

  1. สถานการณ์สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในประเทศไทย
    • ปริมาณการนำเข้า การขึ้นทะเบียน และการจัดประเภทสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
    • สถิติการตรวจสารเคมีกำจัดศัตรูพืช อัตราการเจ็บป่วยและเสียชีวิต ที่เกี่ยวเนื่อง
    • สถานการณ์ปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในสิ่งแวดล้อม
    • สถานการณ์ปัญหาการตกค้างของสารเคมีกำจัดศัตรูในผลผลิตทางการเกษตร ทั้งในและต่างประเทศ
    • สถานการณ์และแนวทางการแก้ปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในพื้นที่
  2. แนวทางและข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายและการจัดการสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
  3. ผลงานศึกษาวิจัยในด้าน เศรษฐศาสตร์ สุขภาพ สิ่งแวดล้อม และสังคม ของสถาบันการศึกษา หน่วยงานราชการ และองค์กรต่างๆ

รูปแบบการจัดงาน

  1. อภิปราย
  2. ประชุมเชิงปฏิบัติการ ในประเด็นสนใจเฉพาะเพื่อขับเคลื่อนให้เกิดปฏิบัติการในระดับต่างๆ
  3. นิทรรศการสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
  4. การแสดงผลิตภัณฑ์ สิ่งพิมพ์ที่เกี่ยวข้อง

วันเวลาและสถานที่จัดงาน

วันที่ 20-21 กุมภาพันธ์ 2557 ณ ศูนย์ประชุมสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ กรุงเทพฯ

 

 

 

กำหนดการประชุมวิชาการเพื่อเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ประจำปี 2557

“สร้างสังคมไทยให้ปลอดภัยจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช”

วันที่ 20-21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557

ณ ศูนย์ประชุมสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ กรุงเทพฯ

 

 

 

 

 

วันพฤหัสบดีที่ 20 กุมภาพันธ์ 2557

เวลา

หัวข้อ

วิทยากร

08.00-09.00

ลงทะเบียน 

09.00-09.25

กล่าวเปิด

รศ.ดร.วิลาสินี อดุลยานนท์ ผอ.สำนักรณรงค์สื่อสารสังคม กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

09.25-10.30

รายงานสถานการณ์สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในประเทศไทย

.

- ปริมาณการนำเข้า การขึ้นทะเบียน และการจัดประเภทสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

ผู้แทนกรมวิชาการเกษตร*

- สถิติการตรวจสารเคมีกำจัดศัตรูพืช อัตราการเจ็บป่วยและเสียชีวิต ที่เกี่ยวเนื่อง

นพ.พิบูล อิสสระพันธุ์ สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม

- สถานการณ์ปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในสิ่งแวดล้อม

ผู้แทนกรมควบคุมมลพิษ*

- สถานการณ์ปัญหาการตกค้างของสารเคมีกำจัดศัตรูในผลผลิตทางการเกษตร ทั้งในและต่างประเทศ

ผู้แทนกรมการค้าต่างประเทศ*

ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา*

คุณปรกชล อู๋ทรัพย์ เครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

ประธานดำเนินการ

นพ.ประพจน์  เภตรากาศ

10.30-10.45

พักรับประทานอาหารว่าง 

10.45-12.30

ข้อเสนอผลการจัดทำรายชื่อสารเคมีที่ควรประกาศห้ามใช้ ระยะที่ 1  (หลักเกณฑ์การจัดทำ รายชื่อเบื้องต้น และข้อมูลพื้นฐานทางวิชาการที่สนับสนุน)

ผศ.นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

รศ.ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ *

คุณวันทนา ศรีรัตนศักดิ์ กรมการข้าว*

ประธานการอภิปราย

รศ.ดร.จิราพร ลิ้มปานานนท์

12.30-13.30

พักรับประทานอาหารกลางวัน 

13.30-15.00

อภิปรายผลการจัดทำรายชื่อสารเคมีที่ควรประกาศห้ามใช้ ระยะที่ 1 (อภิปรายและเปิดให้แสดงความคิดเห็น)

ดร.นวลศรี ทยาพัชร (ประธานอนุกรรมการพิจารณาข้อมูลและกลั่นกรองความเป็นอันตรายของวัตถุอันตรายชนิดต่างๆ) *

ผู้แทนกรมวิชาการเกษตร*

ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา*

ผู้แทนสมาคมอารักขาพืช*

ผู้แทนมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค*

ประธานการอภิปราย

รศ.ดร.จิราพร ลิ้มปานานนท์

15.00-15.15

พักรับประทานอาหารว่าง

15.15-17.00

นำเสนอสถานการณ์และแนวทางการแก้ปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในพื้นที่

- ประสบการณ์เครือข่ายโรงเรียนชาวนา จ.นครสวรรค์

คุณนพดล มั่นศักดิ์  มูลนิธิการจัดการความรู้และเครือข่ายโรงเรียนชาวนา จ.นครสวรรค์

- ประสบการณ์การทำงานกับชาวนาภาคกลาง

คุณอนัญญา หงษา  มูลนิธิข้าวขวัญ

- ประสบการณ์เกษตรกรปลูกผัก จ.มหาสารคาม

คุณมาลี สุปันตี เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคอีสาน

- ประสบการณ์การแก้ปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชผ่านระบบการศึกษา

คุณมารุต จาติเกตุ มูลนิธิการศึกษาไทย

- ประสบการณ์ของโครงการอาหารปลอดภัย จ.เชียงใหม่

ทพ.ดร.สุรสิงห์ วิศรุตรัตน์ สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดเชียงใหม่ *

ประธานการอภิปราย

คุณกิ่งกร นรินทรกุล ณ อยุธยา

วันศุกร์ที่ 21 กุมภาพันธ์ 2557

09.00-12.00

 

 

 

นำเสนอผลงานวิจัยเกี่ยวกับสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

- การศึกษาการโฆษณาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในสื่อสิ่งพิมพ์

รศ.ดร.เอื้อจิต วิโรจน์ไตรรัตน์ ประธานสถาบันพัฒนาสื่อภาคประชาชน

- แนวทางนโยบายการจัดเก็บภาษีสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

ดร.สันติ แสงเลิศไสว คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

- การศึกษาแนวทางการจัดการวัตถุอันตราย

ดร.ยุวรี อินนา

 

 09.00-12.00

 

 

 

- ผลกระทบของสารเคมีกำจัดวัชพืชต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม

ดร.สุภาพร ใจการุณ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

- ผลการศึกษาทางนโยบายการควบคุมพาราควอทในต่างประเทศ

ผศ.นพ.พรหมพิศิษฐ์ โจทย์กิ่ง คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

- ผลการศึกษา 6

 นักวิจัยภายนอก

- ผลการศึกษา 7

 นักวิจัยภายนอก

12.00-13.00

พักรับประทานอาหารกลางวัน 

13.00-16.30

 

 

 

 

 

 

 

อภิปรายแนวทางและข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายและการจัดการสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

- ความคืบหน้าการปรับปรุงกฎหมายวัตถุอันตราย

อธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรม*

- ข้อเสนอแนะจากด้านสารเคมีการเกษตร

อธิบดีกรมวิชาการเกษตร*

- ข้อเสนอจากมุมมองด้านสุขภาวะของผู้ประกอบอาชีพ

ผอ.สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค

- ยุทธศาสตร์การจัดการสารเคมีแห่งชาติ

ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา*

- การขับเคลื่อนของสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ

ผู้แทนจากสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ*

- ข้อเสนอจากองค์กรสาธารณประโยชน์

นายวิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ

ประธานการอภิปราย

นพ.สุวิทย์ วิบุลผลประเสริฐ*

หมายเหตุ *อยู่ในระหว่างติดต่อวิทยากร

 

ผู้จัดการประชุม

                เครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (ไทยแพน)

                Thai-PAN : Thailand Pesticide Alert Network


[1] ระบบรายงานผลทาง email ของโครงการเกษตรปลอดโรค ผู้บริโภคปลอดภัย โดยสำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม ปี 2555

[2] รายงานผลการตรวจผักในกรุงเทพมหานคร, http://www.thaipan.org/node/362