กำหนดการและรายละเอียด การประชุมวิชาการเพื่อเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ปี 2558

thaipan2.PNG

หลักการและเหตุผล

เครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (Thailand Pesticide Alert Network: Thai-PAN) และองค์กรภาคีเครือข่ายได้ดำเนินงาน และติดตามสถานการณ์เกี่ยวกับการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในประเทศไทยมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2554 พบว่าสถานการณ์การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช มีอัตราการใช้เพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่องจากข้อมูลของสำนักควบคุมพืชและวัสดุการเกษตร กรมวิชาการเกษตร ตั้งแต่เดือนมกราคม-กันยายน ปี พ.ศ. 2557 พบว่าประเทศไทยมีปริมาณการนำเข้าวัตถุอันตรายทางการเกษตรสูงถึง 123 ล้านกิโลกรัม คิดเป็นมูลค่ากว่า 18,771 ล้านบาท และจากข้อมูลการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) พบว่า ช่วงปี พ.ศ. 2551-2555 ประเทศไทยมีปริมาณการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชสูงถึง 4.22 กิโลกรัมต่อเฮกแตร์ เพิ่มขึ้นจากปริมาณการใช้ในปี พ.ศ. 2543  ที่มีปริมาณการใช้อยู่ที่ 2.1 กิโลกรัมต่อเฮกแตร์ คิดเป็นร้อยละ 100.95 ขณะที่ข้อมูลสถิติการใช้ที่ดินของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ปี พ.ศ. 2545-2555 พบว่าเนื้อที่ถือครองทางการเกษตรกลับมีแนวโน้มลดลง

จากผลการสุ่มตรวจสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในผักและผลไม้ ช่วงเดือนมีนาคม-พฤษภาคม 2557 โดยเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช และมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค ในเขตพื้นที่กรุงเทพฯ เชียงใหม่ ขอนแก่น ยโสธร และสงขลา ประกอบด้วย ผัก 5 ชนิด ได้แก่ คะน้า ถั่วฝักยาว พริก ผักชี และกะเพรา และ ผลไม้ 6 ชนิด ได้แก่ ส้มจีน ส้มสายน้ำผึ้ง แอปเปิ้ล ฝรั่ง แตงโม และสตรอว์เบอร์รี่ จำนวน 118 ตัวอย่าง พบว่าร้อยละ 46.6 ของผักและผลไม้มีสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างในระดับสูงกว่าค่า MRLs :Maximum Residue Limits ตามประกาศของสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ(มกอช.) และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)

นอกจากนี้เครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืชได้ทดสอบยาฆ่าแมลงในเลือดของกลุ่มผู้บริโภคจำนวน  993 ราย เขตพื้นที่กรุงเทพฯและปริมณฑล ช่วงเดือนกรกฎาคม-ธันวาคม พ.ศ. 2557 พบว่าผู้บริโภคจำนวน 681 ราย จัดอยู่ในกลุ่มไม่ปลอดภัยและมีความเสี่ยง คิดเป็นร้อยละ 68.58 ของจำนวนผู้บริโภคทั้งหมด ซึ่งเหล่านี้ล้วนเป็นสาเหตุหนึ่งของความเจ็บป่วยและการตาย เนื่องจากมีรายงานวิจัยที่แสดงถึงความสัมพันธ์ของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชกับโรคหลายชนิด อาทิ โรคมะเร็ง โรคที่เกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์ โรคที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาท และโรคอื่นๆ

ปัญหาดังกล่าวก่อให้เกิดปัญหาส่งผลกระทบทั้งทางตรง และทางอ้อมต่อสังคม ระบบเศรษฐกิจ สุขภาพของผู้ผลิต ผู้บริโภคและสภาพแวดล้อม เครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืชและองค์กรภาคีเครือข่ายจึงได้ร่วมกันจัดการประชุมวิชาการครั้งที่ 4 ประจำปี 2558 ขึ้น ภายใต้หัวข้อ “ฝ่าวิกฤตสารเคมีกำจัดศัตรูพืช: สถานการณ์และแนวทางการจัดการตลอดห่วงโซ่” เพื่อเผยแพร่ความรู้ทางวิชาการ สถานการณ์การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของไทย ผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม รวมถึงสถานการณ์ปัญหาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างความตระหนักและตื่นรู้ ในประเด็นปัญหาดังกล่าวต่อสังคม และเกิดกระบวนการการมีส่วนร่วมในการติดตามนโยบาย เฝ้าระวังภัยจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชจากภาคประชาสังคม เพื่อสร้างระบบเกษตรและอาหารของไทยปลอดภัยและยั่งยืน

วัตถุประสงค์

  1. เผยแพร่ข้อมูลและสถานการณ์ด้านสารเคมีกำจัดศัตรูพืชทั้งในระดับสากล ระดับประเทศและระดับท้องถิ่น
  2. นำเสนอผลงานทางวิชาการที่เกี่ยวกับผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนประสบการณ์และแนวทางการเกี่ยวกับการจัดการสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในระดับต่างๆตลอดห่วงโซ่
  3. ส่งเสริมการมีส่วนร่วม ประสานความร่วมมือขององค์กร หน่วยงาน ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และองค์กรประชาชนในท้องถิ่น เพื่อการบริโภคผักและผลไม้อย่างปลอดภัย

กลุ่มเป้าหมาย

ผู้เข้าร่วมงานประมาณ 400 คน ประกอบด้วย

  1. นักวิชาการ นักวิจัย คณาจารย์ และบุคลากรมหาวิทยาลัย จำนวน 70 คน
  2. ผู้แทนหน่วยงานภาครัฐที่กำหนด/กำกับนโยบายด้านการจัดการวัตถุอันตรายทางการเกษตรหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงอุตสาหกรรม จำนวน 70 คน
  3. ผู้แทนจากภาคธุรกิจ จำนวน 30 คน
  4. ผู้แทนจากองค์กรสาธารณะประโยชน์ จำนวน 40 คน
  5. ผู้แทนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 50 คน
  6. เครือข่ายเกษตรกร จำนวน 60 คน
  7. ผู้สนใจทั่วไป จำนวน 60 คน
  8. สื่อมวลชน จำนวน 20 คน

รูปแบบและรายละเอียดกิจกรรม

เนื้อหาหลักของการจัดการประชุมวิชาการแบ่งเป็น 4 ประเด็นได้แก่

1. การนำเสนอสถานการณ์และปัญหาของสารเคมีกำจัดศัตรูพื

  • สถิติและสถานภาพการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในประเทศไทย
  • สถานการณ์และผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม
  • สถานภาพและรายงานการปนเปื้อนของสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในผักและผลไม้ของประเทศไทย
  • สถานการณ์และปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชระดับท้องถิ่น
  • สถานการณ์ ปัญหา และข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในระหว่างประเทศ

2. ผลการศึกษาวิจัยในด้านเศรษฐศาสตร์ สุขภาพ สิ่งแวดล้อม และสังคม ของสถาบันการศึกษา หน่วยงานราชการ และองค์กรต่างๆ

3. ข้อเสนอแนะเพื่อยกเลิกสารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่มีอันตรายร้ายแรง การปรับปรุงการขึ้นทะเบียนวัตถุอันตรายทางการเกษตร และการปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องและการจัดการสารเคมีกำจัดศัตรูพืชทั้งระบบ

4. ประสบการณ์ แนวทางและข้อเสนอในการจัดการปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชโดยท้องถิ่น ภาคเอกชน และภาคีเครือข่าย เพื่อการบริโภคผักและผลไม้ที่ปลอดภัย

รูปแบบการจัดงาน

  1. นำเสนอผลงานทางวิชาการ
  2. การอภิปราย
  3. นิทรรศการสารเคมีกำจัดศัตรูพืช
  4. การแสดงผลิตภัณฑ์ สิ่งพิมพ์ที่เกี่ยวข้อง

วันเวลาและสถานที่จัดงาน

วันที่ 26-27 มีนาคม 2558 ณ ศูนย์ประชุม สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ กรุงเทพฯ

วันพฤหัสบดีที่ 26 มีนาคม 2558

เวลา

กิจกรรม

08.00-08.45 น.

ลงทะเบียน

08.45-09.00 น.

กล่าวรายงาน โดย ผศ.ดร.นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์

09.00-09.30 น.

กล่าวเปิด โดย นพ.สุวิทย์ วิบุลผลประเสริฐ ประธานคณะอนุกรรมการประสานนโยบายและแผนการดำเนินการว่าด้วยการจัดการสารเคมี

09.30-10.30 น.

รายงานสถานการณ์สารเคมีกำจัดศัตรูพืช

  • สถานการณ์ผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน: ดร.นพ.ปรีชา เปรมปรี ผู้อำนวยการสำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค
  • สถานการณ์การปนเปื้อนของผลผลิตภายในประเทศ: ปรกชล อู๋ทรัพย์ ผู้ประสานงานเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

  • สถานการณ์การปนเปื้อนของผลผลิตส่งออก: อาณัติ วิเศษรจนา ผู้อำนวยการกองควบคุมมาตรฐาน สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ

ผู้ดำเนินรายการ: อมรรัตน์ ลีนะนิธิกุล

10.30-10.45 น. พักรับประทานอาหารว่าง
10.45-12.30 น.

สารเคมีกำจัดศัตรูพืชอันตรายร้ายแรงที่ควรพิจารณายกเลิกและจำกัดการใช้อย่างเข้มงวด

  • ความรู้และข้อมูลต่างๆเกี่ยวกับสารกำจัดวัชพืชไกลโฟเสทที่ควรติดตาม : รศ.ดร.จุฑามาศ สัตยวิวัฒน์ สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์
  • พาราควอท ยาฆ่าหญ้าที่ประเทศไทยต้องเลิกใช้ : ผศ.นพ.พรหมพิศิษฐ์ โจทย์กิ่ง คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • ผลกระทบของคลอร์ไพริฟอสต่อสุขภาพ : ผศ.ดร.นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • ปฏิเสธการขึ้นทะเบียนหรือควบคุมการใช้อย่างเข้มงวด สารป้องกันกำจัดเชื้อราคาร์เบนดาซิม (CARBENDAZIM) : ดร.พยอม โคเบลลี่ นักวิชาการเกษตรชำนาญพิเศษ กรมการข้าว
  • สารป้องกันกำจัดแมลงที่ควรจำกัดการใช้ในนาข้าว : วันทนา ศรีรัตนศักดิ์ นักกีฏวิทยาชำนาญการพิเศษ กรมการข้าว
  • ผลกระทบของสารเคมีที่มีความเป็นพิษสูงต่อห่วงโซ่อาหาร: ดร.สุภาพร ใจการุณ คณะสาธารณสุขศาสตร์ และดร.สังวาล สมบูรณ์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

ผู้ดำเนินรายการ: รศ.ดร.จิราพร ลิ้มปานานนท์

12.30-13.30 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน
13.30-15.00 น. เวทีอภิปราย: การจัดการสารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่ต้นทางจากสาร 4 ชนิด สู่ 28 ชนิด
  • นพ.พิบูล อิสสระพันธุ์  รองผู้อำนวยการสำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค

  • วันทนา ศรีรัตนศักดิ์ นักกีฏวิทยาชำนาญการพิเศษ กรมการข้าว

  • กนกวรรณ พีระวงศ์ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

  • มโนรัตน์ ฤทธิ์เต็ม นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชำนาญการ กรมควบคุมมลพิษ

  • ผศ.ดร.นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • นราธิป เลาหตีรานนท์ นักวิทยาศาสตร์ชำนาญการพิเศษ สำนักควบคุมวัตถุอันตราย กรมโรงงานอุตสาหกรรม

ผู้ดำเนินรายการ: วิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ

15.00-15.15 น. พักรับประทานอาหารว่าง
15.15-16.45 น. เวทีเสวนา: จากผลการสุ่มตรวจผักผลไม้สู่แนวทางการจัดการผลผลิตของแหล่งจำหน่าย
  • การจัดการและคัดกรองผักผลไม้ที่ปลอดภัย: ขจรศรี สีม่วง ผู้จัดการสมาคมตลาดสดไทย
  • การแก้ปัญหาสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างของห้างค้าปลีก: จุฑารัตน์ พัฒนาทร  รองผู้อำนวยการ ฝ่ายประกันคุณภาพสินค้า บริษัท สยามแมคโคร จำกัด (มหาชน)
  • มุมมองและการจัดการตนเองของผู้บริโภค: สกุลตลา วิจิตรผู้จัดการฝ่ายสร้างเสริมประสบการณ์ลูกค้า บริษัทเอสซีอี อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด

ผู้ดำเนินรายการ: กรรณิการ์ กิจติเวชกุล

17.00-18.00 น. รับประทานอาหารเย็น
 

วันศุกร์ที่ 27 มีนาคม 2558

เวลา

ห้องย่อยที่ 1

ทางเลี่ยงสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

ห้องย่อยที่ 2

ผลกระทบจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช

08.30-09.00 น.

ลงทะเบียน

09.00-12.00 น.

  • การจัดการหญ้าด้วยสมุนไพร: เหรียญ ใกล้กลาง มูลนิธิข้าวขวัญ
  • การควบคุมโรคเมล็ดด่างของข้าวด้วยน้ำส้มควันไม้ : ศศิรดา ประกอบกุล นักศึกษาปริญญาโท สาขาการจัดการเกษตรอินทรีย์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • การพัฒนาเทคนิคการควบคุมแมลงศัตรูที่สำคัญของผักคะน้าด้วยชีววิธี : พงศธร ปรโลกานนท์ นักศึกษาปริญญาโท สาขาการจัดการเกษตรอินทรีย์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

  • ความรู้เรื่องการล้างผัก: อังคณา ราชนิยม มูลนิธิชีววิถี

ผู้ดำเนินรายการ: กิ่งกร นรินทรกุล ณ อยุธยา

  • จากแม่สู่ลูก- คลอร์ไพริฟอสกับผลกระทบต่อพัฒนาการทางสมอง : ผศ.ดร.สุพัตรา ปรศุพัฒนา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • การตกค้างของออร์กาโนฟอสเฟต ในหญิงตั้งครรภ์ ทารกและผลกระทบต่อสุขภาพ : รศ.ดร.พรพิมล กองทิพย์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

  • ผลกระทบของสารเคมีกำจัดวัชพืช 2,4-D ต่อสุขภาพ : นพ.ปิยพงษ์ คำบูชา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ผู้ดำเนินรายการ: ดร.กฤษฎา บุญชัย

10.15-10.30 น. รับประทานอาหารว่าง
10.30-12.15 น.
  • ข้อบัญญัติการควบคุมสารเคมีกำจัดศัตรูพืชในท้องถิ่น กรณีศึกษาโนนหนามแท่ง จังหวัดอำนาจเจริญ : สมควร ในทอง, กนกรัตน์ ขยันทำ และพรณรงค์ ปั้นทอง
  • กลไกเพื่อกำกับระบบตลาดอาหารปลอดภัย : อุบล อยู่หว้า เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก
  • ปลูกผักสไตล์คนเมือง : ธรรมศักดิ์ ลือภูวพิทักษ์กุล ฮิพอินทรีย์ ฟาร์มวิลล์พอเพียง 

ผู้ดำเนินรายการ: กิ่งกร นรินทรกุล ณ อยุธยา

  • การเจริญของตัวอ่อนที่ถูกรบกวนโดยสารเคมีกำจัดแมลง : สุวิชา ธงพานิช ภาควิชาวิทยาศาสตร์การแพทย์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต

  • ผลกระทบต่อสุขภาพจากการใช้พาราควอตในการกำจัดวัชพืชและแนวทางในการลดการใช้ : ภก.พันธ์เทพ เพชรผึ้ง โรงพยาบาลเวียงสา จังหวัดน่าน

  • ผลกระทบของสารเคมีกำจัดวัชพืชอะทราซีนต่อสุขภาพ : ผศ.พญ.วริสรา ลุวีระ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ผู้ดำเนินรายการ: ดร.กฤษฎา บุญชัย

12.15-12.30 น.

ปิดการประชุม

รับประทานอาหารกลางวัน/เดินทางกลับโดยสวัสดิภาพ

ผู้ประสานงาน

นางสาวปรกชล  อู๋ทรัพย์
มูลนิธิชีววิถี 125/356 ถนนรัตนาธิเบศร์ หมู่ 3 ตำบลไทรม้า อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี 11000
โทรศัพท์  02 985 3837-8 โทรสาร 02 985 3836 อีเมล info@thaipan.org